(Hierdie is Deel 3 van ‘n meerdelige reeks oor Psalm 1. Lees asseblief Deel 1 en Deel 2 com die volledige agtergrond te verstaan vir hierdie artikel.)

Psalm 1

1 Welgeluksalig is die man wat nie wandel in die raad van die goddelose en nie staan op die weg van die sondaars en nie sit in die kring van die spotters nie; 2 maar sy behae is in die wet van die HERE, en hy oordink sy wet dag en nag. 3 En hy sal wees soos ‘n boom wat geplant is by waterstrome, wat sy vrugte gee op sy tyd en waarvan die blare nie verwelk nie; en alles wat hy doen, voer hy voorspoedig uit. 4 So is die goddelose mense nie, maar soos kaf wat die wind verstrooi. 5 Daarom sal die goddelose nie bestaan in die oordeel en die sondaars in die vergadering van die regverdiges nie. 6 Want die HERE ken die weg van die regverdiges, maar die weg van die goddelose sal vergaan.

In ons eerste twee dele oor Psalm 1 het ons gesien hoedat die verandering wat God in die gelowige se lewe werk ‘n radikale verandering is. Deur die wedergeboorte en heiligmaking word die gelowige getransformeer van ‘n lewe “gebuig na” sondigheid, tot ‘n lewe “gebuig na” die Woord van God. Daar moet egter iets gesê word oor die gedagte in vers 2 dat die regverdige die Woord dag en nag “oordink”. 

Die begrip in die Psalms

Die Afrikaanse vertalings (1953/1983) gebruik beide die woord “oordink”, terwyl die volgende Engelse vertalings (ESV, ESV2011, KJV, NKJV, NET, HCSB) almal die woord “meditate” gebruik. Die Hebreeuse woord hagah (הָגָה) kan die volgende betekenis moontlikhede hê: “to moan, growl, utter, muse, mutter, meditate, devise, plot, speak”. In die Psalms word hierdie woord gebruik in die volgende plekke (uitgesluit Psalm 1):

Psalm 2:1 “Waarom woel die nasies en bedink die volke nietige dinge?”

Psalm 35:28 “En my tong sal u geregtigheid prys, u lof die hele dag deur.”

Psalm 37:30 “Die mond van die regverdige verkondig wysheid, en sy tong spreek wat reg is.” – Kyk vers 31

Psalm 38:12 “en die wat my lewe soek, span strikke; en die wat my ongeluk soek, spreek van ondergang, en hulle bedink die hele dag bedrog.”

Psalm 63:6 “as ek aan U dink op my bed, in die nagwake oor U peins.”

Psalm 71:24 “Ook sal my tong u geregtigheid die hele dag prys, want hulle het beskaamd gestaan, want hulle wat my ongeluk soek, het rooi van skaamte geword.”

Psalm 77:12 “en al u werk oordink, en ek wil peins oor u dade.”

Psalm 115:7 “hande, maar hulle tas nie; voete, maar hulle loop nie; hulle gee geen geluid deur hul keel nie.”

Psalm 143:5 “Ek dink aan die dae uit die voortyd; ek peins oor al u dade; ek dink ná (שִׂיַח siyach) oor die werk van u hande.”

Die LXX gebruik die woord meletaō (μελετάω) om dieselfde gedagte oor te bring en dit is slegs in Psalm 143:5 waar die LXX dieselfde woord geruik om siyach te vertaal.

Wat opval uit die gebruik van hierdie term, is dat dit ‘n wye toepassing het. Dit behels die maak van planne, die bring van lof, om te praat, en om iets in stilte te oordink. Hoe dit ook al sy, die mens is in al hierdie gevalle die een wat die aksie uitvoer. As ons na taalkundig hierna kyk, is die mens (behalwe in Psalm 115:7 waar dit die afgode is) die onderwerp van die handeling. Verder is dit ook ‘n aktiewe aksie, met ander woorde die een wat dit uitvoer is gedurig bewus van sy optrede, of dit nou die maak van planne, lofprysing of slegs die stil oordenking is. Daar is nie ‘n ander eksterne uitvoerder wat die handeling van agter die skerms beheer nie.

Wat beteken dit?

Dit het nogal verrykende implikasies vir die gelowige se hantering van die Woord. Die Skrif is nie ‘n mistieke boek wat op een of ander metafisiese of esoteriese of geheimsinnige wyse beleef word nie. Wanneer die psalmis skryf die regverdige “oordink” die Woord dag en nag, dan wil hy daarmee sê deur die wedergeboorte en regverdiging het die Gees van God so geweldige greep op die lewe van die geredde gekry, dat hy nou ‘n liefde en toewyding het aan die Woord van God. Die nuwe mens wat geskape is na die beeld van Jesus Christus put nou sy lewe en doel uit God se Woord. Dit word daaruit gevoed en daardeur in stand gehou.

John Gill het hieroor die volgende gesê:

This is to be understood of a diligent reading and serious consideration of it; and of the employment of the thoughts, and of deep study upon it, in order to find out the sense and meaning of it; and which is to be done constantly, every day, as often as there is leisure and opportunity for it; or, as Kimchi on the place observes, whenever a man is free from the business of life …”

Let op die verhouding in vers 2 tussen die “behae” in God se Word en die gedurige oordenking daarvan. Die een kan nie sonder die ander nie, wat per implikasie beteken dat ‘n liefde vir die Woord noodwendig ‘n begeerte inhou om daarmee tyd en moeite te maak. Dit is seker nie te vergesog om te sê die geestelike gesondheid van die gelowige kan gemeet word aan sy verhouding en toewyding aan die Woord van God. Die selfde gedagte lees ons in Psalm 119:97:

“Hoe lief het ek u wet; dit is my bepeinsing die hele dag.”

Paulus verwoord iets hiervan in Kolossense 3:16 se eerste deel:

Laat die woord van Christus ryklik in julle woon in alle wysheid.”

Die Woord is die nuwe standaard

Waarom is dit so belangrik dat hierdie beginsel om God se Woord te oordink opgeskrywe moes word? Die bedoeling van die “oordink” is dat dit waaroor jy peins, stelselmatig jou denke en optrede sal verander en vorm en dat dit later so deel van jou lewenswyse word dat jy werklik kan sê die Woord van God rig jou denke en lewe. Die Woord is nou nie meer net ‘n teoretiese stel konsepte nie, maar ‘n praktiese leefwyse. Oordenking van God se Woord soek nie slegs die kennis van die Woord nie, maar die praktiese toepassing daarvan. Dit bring jou noodwendig by die implikasies van die Woord vir jou lewe. Oordenking vra vrae aan die Skrif soos jy daagliks met lewenskwessies gekonfronteer word. Hierdie bevraagtekening is egter nie skepties van aard nie, maar uit ‘n begeerte daarna dat God Gees deur Sy Woord jou besluite en handelinge sal lei en rig. Hierdie proses kan nie passief ontvang word nie, maar is ‘n aktiewe handeling. Dit is ook ver van “werksheiligheid”, aangesien hierdie soeke en erns nou volg op die wedergeboorte en dit nie voorafgaan nie (lees deel 1 en deel 2 om hierdie agtergrond van die Psalm te verstaan).

In die vorige, ou sondige lewe, was die norme van die wêreld die rigtingwysers. Die standaarde van jou vriende het jou ingesteldheid teenoor die lewe bepaal. Daar is gedagtes soos sukses, vooruitgang, toekoms, gesinslewe, morele waardes en norme, godsdiens, ens. bepaal deur hoe die wêreld daaroor dink en die antwoorde is daar gaan soek.

Nou egter, na die wedergeboorte, soek die gelowige leiding uit God se onvervalste en suiwer Woord, rigtingaanwysers om sy lewe in te rig volgens God se standaarde en nie meer dié van die wêreld nie. Dít is nie moontlik as daar nie tyd in die oordink van God se Woord ingesit word nie. Dit is dwaas om te dink dat jy enigsins jou denke deur God kan laat bepaal as jy nie bereid is om tyd in sy Woord te belê nie. In my stilligheid wonder ek of die gebrek aan hierdie dissipline nie dalk die rede is dat mense so profesieë en openbarings najaag nie. Immers is dit baie makliker en gemakliker as om tyd in God se Woord te spandeer.

Ons moet begin dink waarom God so genadig was om sy Woord deur soveel eeue te laat opteken en behoue te laat bly. My verstaan hiervan is dat Hy baie ernstig is oor sy Woord en die plek wat dit in ons lewens moet inneem. Ongelukkig deel baie gelowiges nie hierdie erns van God nie. ‘n Verwaarlosing van God se Woord is niks anders nie as ‘n klap in God se gesig nie. Dit is ‘n minagting van ons Here se genade wat sy Woord aan gegee het en dit is niks anders nie as ongehoorsaamheid aan Hom om die opdragte aangaande die plek van Sy Woord in ons lewens uit te voer. Dit bring ook die gevaar van dwaling en afvalligheid na vore, met die gevolg dat dit wat voorheen die standaarde vir die lewe bepaal het, maar net weer ingespan word omdat dit die enigste bekende norme is.

‘n Nuwe leefwyse van oordenking

Die veilige plek is dit wat die psalmis opteken, naamlik om die Woord van God dag en nag te oordink. Begin deur voor God te bely as jy sy Woord verwaarloos het, as jy ervaar dat jy ongehoorsaam was aan sy opdrag, as jy sy Woord as ‘n las eerder as ‘n vreugde beskou het. Volg dit op deur tyd te maak met God en sy Woord. Vergeet die verskoning van tyd. Tyd is altyd beskikbaar, dit is ons wat toelaat dat tyd ons lewe en kwaliteit steel, en dit is hoogtyd dat ons daardie beheer terug plaas in God se hande en losbreek uit daardie wêreldse denkpatrone. Kry die nodige studie gereedskap om God se Woord mee te lees en te bestudeer. Maak notas wat jy lees en wat jy leer en ontdek. Vra die nodige vrae aan die teks (wie, wat, hoe, waar, waarom waartoe, waarmee, wanneer). Vra wat die teks jou leer oor die God met wie jy tyd spandeer – dit gaan immers oor ‘n lewende verhouding en nie ‘n versameling van kennis nie. Kennis van die Skrif se waarhede moet ALTYD hierdie doel dien, naamlik om jou verhouding met God te verbreed en te verdiep. Smeek die Heilige Gees om die teks in jou hart te anker en daar te laat ontkiem tot die nodige vrug. Bid dat God se Woord jou denke en lewe sal verander. Lees daardie notas weer en weer totdat dit ontkiem en vrug dra in jou lewe. Wees sensitief vir die leiding van God se Gees waar Hy jou wil herinner aan die en jou die toepassing wil wys in spesifieke situasies. Gehoorsaam die toepassing in jou lewe, met ander woorde as jy sien dat dit wat jy oordink op ‘n bepaalde wyse praktyk moet raak, moet nie huiwer nie. Dit is dan dat die oordenking van God se Woord sy volle gang gegaan het en die nodige vrug dra. Wees buigbaar om te sien daar kan meer as een toepassing wees. Verskillende situasies vra soms verskillende hanterings en soms dieselfde. Dit is nie verniet dat die Psalm sê die man wie se behae in die Wet van die Here is, wat dit dag en nag oordink is “welgeluksalig”, met ander woorde uitermate geseënd, nie!

Die verskuiwing tussen die toestand in vers 1 en dié in vers 2 is intens. Dit is twee pole wat mekaar afstoot en met mekaar niks uit te waai wil hê nie. In vers 1 is die wêreld die norm, in vers 2 is die lewendmakende Woord die norm. Daar waar jy nou tyd spandeer, sal bepaal waarvolgens jy werklik wandel en jou lewe inrig. Spandeer tyd op die gedagte van jou eie oordenking van God se Woord en kom op daardie plek dat verskonings waarom jy dit nie kan bybring nie iets van die verlede is. Vind jou behae in God se Woord – jy is immers daartoe gered!

Leave a comment

Your email address will not be published. Required fields are marked *